Backpressure su şebekesi oyunu
01 · KONTROLLER
Tuşlar: 1–2 vana seç · ↑ ↓ aç ya da kıs · B geri basınç · S dolusavak · P duraklat · F hız · R baştan
02 · GÖSTERGELER
- GİRİŞ
- b/sn
- ŞEHRE
- b/sn
- KUYRUK DERİNLİĞİ
- b
- ATILAN
- ŞEHİR
- KALAN SÜRE
- sn
03 · DAHA DERİNE
Vadideki her parça, gerçek yazılımlarda karşılaşacağın bir kuyruk fikri:
- HAVUZ = TAMPON
- Bir dalgayı tutar, böylece aşağıdaki aşama sabit bir akış görür. Hiç boşalmayan bir tampon yalnızca gecikme ekler.
- VANA = HIZ SINIRI
- İşin ne hızla çıkabileceğini sınırlar. RFC 2697’deki token bucket ölçer gibi birçok sınırlayıcı kısa patlamalara da izin verir; buradaki vanalar düz, sabit hızlı bir sınırdır.
- BAĞLANTI = GERİ BASINÇ
- Aşağıdaki aşama ne kadar yeri olduğunu bildirir, yukarıdaki aşama asla daha fazlasını göndermez; aradaki kuyruklar sınırlı kalır.
- DOLUSAVAK = YÜK ATMA
- Üretici yavaşlayamıyor ve tamponlar doluysa, sistemin taşmasına izin vermek yerine fazlasını bilerek at.
- ŞEHİR = TÜKETİCİ
- Kendi aralığında sabit bir akışa ihtiyaç duyar: azı kuraklık, fazlası taşkın.
DAHA DERİNE: QUEUE FORGE → Lab’ın sistem mücadele odasında worker, retry, backoff ve dead-letter kuyruklarını ayarla.
Vadi, şehri ve fırtınaları kurgudur. Akış modeli, gerçek hidrolik değil, kuyrukları anlatmak için sadeleştirilmiş bir modeldir.
KAYNAKLAR
- RFC 7567 — IETF Recommendations Regarding Active Queue Management (2015) Gelişler kısa süreliğine çıkışları aştığında kuyruklar dalgayı emer; sürekli dolu duran bir kuyruk yalnızca gecikme ekler (§1.2, §2).
- RFC 2697 — A Single Rate Three Color Marker (1999) Token bucket ölçümü: token’lar belirli bir hızla, bir patlama boyutuna kadar dolar (§3).
- Reactive Streams Specification 1.0.4 Geri basınç: abone talebini bildirir, yayıncı istenenden fazlasını asla göndermez (kural 1.1 ve 2.1).
- Site Reliability Engineering (Google / O’Reilly), ch. 21 “Handling Overload” Karşılayamayacağın işi çökmeden önce, erken ve ucuza reddet (bölüm 21).
- Site Reliability Engineering (Google / O’Reilly), ch. 22 “Addressing Cascading Failures” Yük atma, sunucu aşırı yüke yaklaşırken trafiğin bir kısmını bırakır (bölüm 22).
- J. D. C. Little, “Little’s Law as Viewed on Its 50th Anniversary”, Operations Research 59(3), 2011 Little Yasası, L = λW: sistemdeki ortalama öğe sayısı = geliş hızı × içeride geçen ortalama süre.